Maandelijks archief: december 2016

Het jaar uit met vuurwerk en carbid

Vuurwerkshow Blanes

Jarenlang is vuurwerk bij ons in december het gesprek van de dag geweest. Mijn jongste zoon spendeerde er al zijn zakgeld aan. Onder zijn bed en in de kledingkast op zijn kamer spaarde hij maandenlang zijn vuurwerkshow bij elkaar. Gelukkig rookte hij niet want zijn kamer was één gigantische vuurwerkbom. Zo onverantwoord en zo fout maar zijn enthousiasme was zo groot dat ik geen spelbreker wilde zijn. Toch sprak ik mijn angst uit bij de gedachte aan de gevolgen van een enkel vlammetje bij dat spul.

Soldaatje spelen

Inmiddels is hij beroepsmilitair maar als kind zat zijn liefde voor spanning en sensatie er al in. Destijds speelde hij op oudejaarsdag, gehuld in camouflagekleding, soldaatje met zijn neef die inmiddels zelfs werkzaam is in de vuurwerkbranche. Maar bommen maken en onveilig ermee omgaan was bij ons ten strengste verboden. Ze maakten er een complete veldslag van waarbij voor honderden euro’s de lucht in ging. Van de gekke natuurlijk, maar ik zei er niets van, in de hoop dat het wel over zou waaien.

Rugzak in de fik

Mijn oudste zoon was al jaren eerder genezen van vuurwerk. Hij had er immers toch geen geluk mee. Ook hij kocht op zijn dertiende een rugzak vol vuurwerk en ging er op oudejaarsdag mee naar het dorp om daar overdag wat te knallen. Wij hadden hem wel gezegd dat hij alleen mocht aansteken met een lont, dus ook die had hij in zijn tas zitten.

Die avond was hij op tijd weer thuis en zette zijn vuurwerkrugzak op de tafel in de bijkeuken. De bijkeuken die we nog maar pas aan ons huis hadden gebouwd en die nog rook naar nieuw. Daar lagen de katten rustig in hun mandjes te slapen. Hij wilde juist vertellen hoe vet het die dag was geweest, toen vanuit zijn rugzak het vuurwerk afging. De knallen en het geknetter vlogen hem letterlijk rond de oren, evenals de katten. Die van schrik krijsten en met een hoge rug en dikke staart tegen de muren omhoog vlogen. Een enorme rookontwikkeling was het gevolg en de roomwitte muren van onze nieuwe bijkeuken kleurden rouwig zwart. De geur van nieuwigheid was letterlijk in één klap verdwenen. De vuurpijlen en voetzoekers hadden vlam gevat van het lont wat hij niet helemaal goed had gedoofd. De schrik zat er goed in. Dat had dus ook kunnen gebeuren terwijl hij van het dorp naar huis was gefietst. Teleurgesteld dat zijn voorraadje nu danig was gekrompen, zette hij zijn smeulende, geblakerde rugzak buiten op de stoep. Er waren wonderwel nog wel wat hele vuurpijlen over voor oudejaarsavond maar die liet hij er in zitten. Dat had hij beter niet kunnen doen want onze hond die buiten liep, vond het zalig om er op te kauwen.

Gillende keukenmeid

Geen geluk ermee dus, net als zijn moeder. Want ook ik vond het altijd spannend om vuurwerk af te steken. Prachtig vond ik de kleurige fonteinen en voetzoekers, rotjes en vuurpijlen. Totdat ik op een dag van het schoolplein fietste en er zo’n gillende keukenmeid in mijn oksel bleef hangen. In een reflex draaide ik mijn hoofd weg maar met een fluitend en snerpend geluid had de pijl een groot gapend gat in mijn nieuwe jas gebrand. Ik gilde als een keukenmeid, was hevig geschrokken. Wat een enorme impact kan zo’n pijltje op je hebben. Het had veel erger met me af kunnen lopen. Dat gat in mijn jas vond ik niet zo erg, want het model vond ik nogal truttig, was een keuze geweest van mijn moeder. De jongens die schuldig waren, moesten een nieuwe jas betalen. Ik kan dus wel zeggen dat ik er twee nare ervaringen aan over heb gehouden. De angst voor vuurwerk en mijn moeder ging in de stad precies dezelfde trutjas halen.

Blanes

Het besef dat ik veel geluk heb gehad zat er diep in. Ik ging op oudejaarsdag de deur niet meer uit en rond middernacht treuzelde ik altijd om naar buiten te gaan. Dat was erg jammer want ik vond vuurwerk nog steeds schitterend. In 1986 gingen Henk en ik op vakantie in Blanes waar elk jaar medio juli een week lang iedere avond een prachtige vuurwerkshow is. Toen wij in 2008 in Blanes op vakantie waren met de jongens mochten ook zij genieten van dit vuurwerkspektakel. Prachtig om dan op het strand te genieten van de kleurige hemel en helemaal niet gevaarlijk.

Knallen met carbid

Inmiddels knalt onze jongste het jaar een stuk goedkoper uit. Er zit ook niet veel siervuurwerk meer bij. Hij heeft al jaren het carbid ontdekt. Oorspronkelijk wordt dit in een melkbus aangestoken. Maar natuurlijk kan het vat niet groot genoeg zijn. Samen met zijn vrienden knalt hij er op oudejaarsdag keihard op los. Dit jaar gebruiken ze zelfs een oude dieseltank van 2000 liter! Om in stijl te blijven met deze boerentraditie. En ja, daar hoort een pilsje bij tot diep in de nacht. Ook dat brengt gevaren met zich mee. Daar helpt de slogan: ‘je bent een rund als je met vuurwerk stunt’ dan niet meer aan. Dus hou ik als moeder opnieuw mijn hart vast en wens ik iedereen een knallende oudejaarsavond. Gezellig thuis of bij familie en vrienden, hopelijk niet op de Eerste Hulp. Fijne jaarwisseling!

Kaki

Kaki vrucht

Tegen de kerst kun je de meest vreemdsoortige vruchten vinden op de groenteafdeling van de supermarkt. Maar dit jaar lag er al ver voor die tijd een apart stuk fruit tussen de bananen en de sinaasappels. Een oranje kruising tussen een tomaat en een paprika had mijn nieuwsgierigheid gewekt. Een kaki.

Verrast

Ik heb het uitheemse soort op mijn fruitschaal gelegd en het moment om hem op te eten steeds voor mij uitgeschoven. Ik wist ook niet wat ik er mee aan moest. Was hij wel rijp genoeg en hoe moest ik dat ding eten. Dus na een week maar eens gegoogled hoe ik er aan moest beginnen. Ik was verrast! Wat een gezond stuk fruit is de kaki. Zo veelzijdig ook om te gebruiken in salades, stoofpotjes, als voorgerecht met parmaham en zo uit het vuistje. Je kunt de kaki net als een appel eten, met of zonder schil.

Geroemd om zijn geneeskrachtige eigenschappen

De kaki of ook wel lotus genoemd, is al meer dan 2000 jaar oud en groeit oorspronkelijk aan vijftien meter hoge bomen in China. Daar wordt deze vrucht van oudsher al geroemd om zijn geneeskrachtige eigenschappen. Niet alleen in Zuid-Oost Azië maar inmiddels wereldwijd worden kaki’s in een tropisch klimaat gekweekt.

De kaki zou preventief en genezend werken tegen kanker. Tumoren zouden niet verder groeien dankzij bèta-caroteen, de overvloed aan anti-oxidanten in deze vrucht. Deze werken ook tegen oogaandoeningen zoals staar. De bèta-caroteen  in voornamelijk de schil gaat bovendien ouderdom tegen. Kijk dat is wat wij als midlifers leuk nieuws vinden, nietwaar? Je huid blijft mooi zonder rimpels en ouderdomsvlekken. Je botten en tanden varen er wel bij en voor kinderen geldt dat deze lekkernij ook nog meewerkt aan een gezonde groei.

Het verhoogt je immuunsysteem, niet zomaar maar met een BOOST! De kaki heeft de hoogste vitamine C-waarde, zelfs 80 procent van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid. Eén kaki bevat ook net zoveel vezels als drie volkoren boterhammen, dus goed voor de stofwisseling en verbetert de spijsvertering. Verder zit deze vrucht boordevol kalium wat de bloeddruk verlaagt en koper dat nieuwe rode bloedcellen creëert. Wat weer goed is voor de spieren en dus meer energie oplevert. De kaki heeft ook een histamineremmende werking wat vele allergische ontstekingsreacties voorkomt.

Alleen rijp eten

Er zit helaas ook een ‘maar’ aan. Want een onrijpe kaki is juist ongezond. Deze bevat dan te veel tannines wat op den duur zorgt voor bezoarstenen in de maag. Dus laat je kaki goed narijpen op kamertemperatuur tot hij oranjerood is en glanst. Natuurlijk kun je dit ook goed proeven. Een onrijpe kaki is hard en wrang terwijl een rijpe zoet en aromatisch is. De smaak heeft iets weg van meloen. Eet er ook niet teveel van want dan werkt je spijsvertering wel heel erg snel.

Maar dat weegt natuurlijk niet op tegen de voordelen van de kaki. Kortom deze vrucht zal de Nederlandse markt niet snel verlaten. Het is de vrucht die vooral in de wintermaanden niet op je fruitschaal mag ontbreken. Voor de prijs hoef je het niet te laten. Die hangt zo ongeveer rond de 80 cent per stuk. Zo goedkoop kan gezondheid zijn. Smakelijke kerstdagen!

 

Wine Up

Boek Wine Up!

Bekentenissen van vrouwen met een fantastisch rotleven

Begin dit jaar is deze paperback van Yvanka van de Zwaan en Mieke Kosters bij uitgeverij: ‘The house of books’ gepubliceerd naar hun gelijknamige blog www.wine-up.nl . Nadat Rtl Late Night aandacht had besteed middels een interview met deze dames, was ik wel erg benieuwd naar hun humoristisch geladen colums. Dus was het boek snel gekocht.

Het is een echt 40+ vrouwenboek, vol hilarische situaties. Ik heb dan ook regelmatig in een deuk gelegen om de sarcastische humor en zelfspot. De herkenbaarheid, al dan niet met een glaasje wijn brengen je weer even in de mood van Seks and the City, Bridget Jones en Gooische Vrouwen. De makers van laatstgenoemde hebben de belevenissen van deze vrouwen zelfs al omgezet naar de komische dramaserie ‘Bitterzoet’ die op Linda TV is te zien maar die ik helaas nog niet heb bekeken.

In dit boek vind je columns onder de namen van Caro, Anna en Esmee die gaan over single zijn en daten, mannen, pubers, je lijf dat verandert, minder seks, relatiegedoe, burnout en brutale kids. Ongemakkelijke situaties die velen van ons weleens meemaken maar waar we nooit open in zijn. En dat is juist de kracht van deze columns. Daarom lachen we er om, net als bij Gooische Vrouwen en net als bij de openhartige columns van Linda de Mol en Daphne Deckers.

Achterflap

Vroeger dachten ze altijd: met veertig zijn we af. Dan heb je het helemaal gemaakt, heb je gehoorzame kinderen, veel tijd voor jezelf en je relatie. Nooit meer luiers. Nooit meer onzeker. Meer tijd. Meer geld. Top. Niets blijkt minder waar: je carrière is nog steeds niet af, je kinderen luisteren helemaal niet meer, iedereen gaat scheiden of vreemd of heeft een burn-out. Seks staat nog altijd op een laag pitje. Je ouders worden nu écht oud. En dan beginnen je tieten te hangen en moet je ook nog een leesbril. Lang leve het fantastische rotleven van een veertiger. Welkom in de wereld van Anna(42), Caro(41) en Esmee(40).

Dipje of slapeloze nacht

Deze verzameling colums is een must-have voor op je nachtkastje voor die ellendig lange slapeloze nacht waarin je maar blijft piekeren. Het zet je gedachten op de ontspanmodus en al snel lig je onder je dekbed te schuddebuiken van het lachen.

Echt, aan een paar colums heb ik al genoeg om de slaap weer te hervatten. Ook als het even allemaal tegenzit, is dit boek een aanrader om weer een positieve kijk op de dagelijkse sores te krijgen. Slechts 91 korte anekdotes die ook  zonder dat glas wijn het zonnetje weer voor je laten schijnen.

Wine-up is o.a te bestellen via bol.com of bruna, met een nieuwe cover waarop de spelers van Bitterzoet zijn afgebeeld.

In 2015 verscheen: ‘Geen gezeur, meer wijn’ van deze auteurs.

Wereldlichtjesdag

Wereldlichtjesdag, kaarsjes in een hart op de begraafplaats

Aanstaande zondag 11 december is het weer zover: Wereldlichtjesdag ook wel Worldwide Candle Lighting.

Ontstaan in Amerika

In 1997 is in Amerika Worldwide Candle Lighting ontstaan  vanuit The Compassionate Friends. Een groep lotgenoten bestaande uit ouders van een overleden kind. Elk jaar worden op de tweede zondag van december overal ter wereld om 19.00 uur kaarsjes ter nagedachtenis aan deze kinderen aangestoken. Door de verschillende tijdzones zal er die dag een golf van licht over heel de wereld schijnen. Een erg mooi, liefdevol en warm gebaar dat tijdens deze donkere dagen voor kerst het verlies letterlijk en figuurlijk wat lichter maakt voor de nabestaanden.

Steeds meer plaatsen doen mee

Nog niet elke gemeente doet mee, maar in ons dorp Gilze zijn enkele jaren geleden een aantal vrijwilligers samengekomen om dit initiatief vorm te geven. Zij organiseren dit vanuit de kerk waarbij iedereen vanaf 18.15 uur welkom is, ook de niet-gelovigen onder ons. Het is voor iedereen die een overleden kind wilt herdenken, ongeacht of het doodgeboren is of op latere leeftijd is overleden. Het is en blijft je kind. Of het nu vorig jaar was of een halve eeuw geleden, het gemis zal er altijd zijn. Geen kind is zo aanwezig dan het kind dat wordt gemist. Niet alleen ouders maar ook grootouders, broers, zussen en andere familieleden zijn welkom tijdens deze herdenkingsbijeenkomst.

Iedereen krijgt bij de ingang een kaars aangeboden. Op de kaars mag je de naam van het kind schrijven. Elk jaar is er een ander thema. Zo was er het thema tijd, liefde en sterren. Daarom is het elk jaar weer anders maar steeds sfeervol en vooral warm. De bijeenkomst wordt muzikaal omlijst door een jongerenkoor en jeugdige muzikanten. Daarnaast worden verhalen en gedichten voorgedragen door de vrijwilligers. Deze doen dit met zoveel gevoel omdat zij zelf of in de directe omgeving een overleden kind hebben. Maar ook kunnen andere lotgenoten hier aan bijdragen. Het is alweer drie jaar geleden dat mij, als ouder van een overleden kind, werd gevraagd om mee te doen aan deze bijeenkomst. Natuurlijk kon ik dat niet weigeren. Ik ben in de pen gekropen en heb een gedicht geschreven wat ik destijds heb voorgelezen.

Verlies in seizoenen

Lente

Jonge, groene blaadjes omwikkelen de takken, frisse bloesems kleuren mijn wolk roze. De lucht ademt een tedere, aangename bries terwijl in mijn buik het grootste wonder groeit. De eerste trapjes, de lichte bolling van mijn silhouet, ik geniet, dit prille leven belooft een zonnige toekomst.

Zomer

Warm gekleurde bloemen, de geur van pas gemaaid gras. Gele korenvelden onder een strakblauwe hemel en mijn verwachtingsvolle buik rond als de zon. Plots verraadt de hitte een onheilspellend onweer, slaat om in een zware onweersbui waarin tijdens een weeënstorm mijn kind wordt geboren.

Herfst 

Bewolkte hemel, bladeren vallen en waaien heen. Regenkoud hemelwater spoelt mijn gelukkige toekomst weg. Mijn hoop en geluk hangen gevangen tussen stapelwolken en kunnen een kille storm niet verweren. Hij raast overdonderend over mij heen maar rondom mijn kind blijft het doodstil.

Winter

Sneeuw en ijs bedekken vorstelijk de dagen, mijn gekoesterde moederliefde bevroren. In een koufront van tranen zoek ik diepbedroefd naar het einde van deze bittere eeuwigheid. Verlang ik in een dichte mist naar de adem van mijn kind.

Lente

In mijn armen draag ik een schreeuwend verdriet en in mijn schoot rust een peilloos diep tranendal. Terwijl de nevelige lucht een eindeloos verlangen ademt naar de warmte van mijn kind.

Zomer

Vergeelde weilanden, verwelkte bloemen. Waar is de schoonheid van het leven? Waarom zie ik de zonnige kant niet meer? In mijn hart koester ik de liefde voor mijn kind dat voor altijd verenigd is met de natuur. En de zomerse hitte brandt de zoveelste wolkbreuk los.

Herfst

De onbestendige, rouwende regen valt en een warme wind waait mijn tranen weg. Voor even. Om na de zoveelste opklaring weer in een stortbui de bladeren van de bomen te rukken. Wisselvallig weer met hier en daar een opklaring. Mijn dichte wolkenhemel verandert in sluierbewolking.

Winter

Tijdens een vorstvrije kwakkelwinter kan het tranendal niet bevriezen. Rouwende bomen waaien hun kale takken maar verliezen niets meer. Ik verlang naar de eerste lentedag met goede voorspellingen, waarop ik intens kan genieten van een regenboog, maar voor altijd zonder mijn kind. 

B. de Bont (oktober 2013)

Zee van licht

Na de bijeenkomst worden de kaarsen aangestoken en gaan de nabestaanden met hun brandende kaars in een stoet richting de begraafplaats die met nog meer kaarsjes feeëriek is verlicht. Je kunt daar de kaars in een ijzeren hart op de grond zetten wat een heel mooi effect geeft. Ook kun je er voor kiezen om de kaars bij het monument voor het jong gestorven kind of op het graf van jouw kind te plaatsen. Iedereen is er vrij in om te doen waar zijn of haar gevoel ligt. Schitterend zal het zeker weer zijn maar vooral troostend want al die kaarsjes verjagen het donkere gevoel in jouw rouwende hart.

Beleef samen met al die andere ouders deze warmte want dichterbij kan je kind niet zijn.

Voor meer informatie kijk op de facebookpagina van Wereldlichtjesdag Gilze

 

 

 

 

De zorg voor mijn ouders

img_2595

Als midlifer ben je nu op een leeftijd dat je ouders oud zijn, vaak hulpbehoevend en sukkelend met de gezondheid. Of je pa of ma is alleen en voelt zich eenzaam. Dan is het belangrijk om er als kind voor hen te zijn, al is dat niet altijd met het geduld wat ze nodig hebben. Maar soms heb je helemaal geen ouders meer, zoals ik. Ik zou willen dat ze er ondanks hun ziekte nog waren. Dat ik nog even hun hand vast kon houden en met ze kon praten. Gewoon om te laten zien waar ik trots op ben: mijn jongens met hun vriendinnen en wat ze bereikt hebben en hoe wij nu als gezin in het leven staan. Het is een groot gemis dat het niet meer kan.

De weg kwijt

Ik ben de zorgfase voorbij. Mijn pa is alweer dertien jaar geleden overleden. Mijn ma is na negen jaar vasculaire dementie, in 2010 gestorven. Toen ik voor mijn ouders ging zorgen, was ik nog maar vijfendertig. Ik kende destijds geen vrouwen van mijn leeftijd die in dezelfde fase zaten. Dat miste ik. Het enige wat wij gemeen hadden was de zorg voor onze nog kleine kinderen. Dus reed ik bij wijze van spreken, met de kinderen op de achterbank, mijn ouders naar de kledingwinkel, het ziekenhuis en de kerk. De bank en de geriater en ging met hen op familievisite. Ik was hun boekhouder, hun huishoudster, kokkin, vertrouweling, chauffeur en enige steun en toeverlaat. Ik vond het niet meer dan normaal dat ik nadat zij jarenlang voor mij hadden gezorgd, de rollen omdraaiden. Er was ook geen keus. Ik ben enig kind en kwam van de een op de andere dag in die zorgsituatie terecht.

Het is niet eerlijk

Ik zocht ezelsbruggetjes voor de vergeetachtigheid van mijn ma. Ik probeerde  haar huishouden zolang mogelijk op de rails te houden. Dit deed ik met de hoop dat haar dementie stabiel zou blijven zodat zij zolang mogelijk thuis kon blijven wonen. Mijn pa die mantelzorger was, had het ondanks mijn hulp erg zwaar. Ik zag dat wel, hij rookte steeds meer en had veel stress doordat hij de ziekte van ma maar moeilijk kon accepteren. Hij kon niet geloven dat zijn grote liefde, zowel letterlijk als figuurlijk de weg volledig kwijt was. Hij benoemde deze teleurstelling na jarenlang samen een goedlopende tuinderij te hebben gerund. Er was schaamte omdat ma altijd het rekenwonder was geweest. Omdat zij heel de boekhouding tot in de puntjes had bijgehouden. En toen opeens wist zij niet meer hoeveel 1+1 was. Ze kon niet meer uit haar woorden komen, herkende mijn vader niet meer als haar man. ‘Het is niet eerlijk!’ zei hij dan. ‘Dat het na drieënveertig jaar huwelijk en hard werken zo met ons moet aflopen.’

Schaamte en teleurstelling

Ik was het niet eens met zijn ontwijkgedrag. Met het hermetisch afsluiten van hun woning voor de huisarts. De arts die het beste met hen voor had. Zijn advies om ma naar de dagopvang te brengen, ging er bij pa niet in. ‘Dat is mensonterend, ‘ zei hij dan. Wij konden het zelf wel, vond hij.  Als we maar ons best bleven doen, hoefde ma niet buiten de deur te komen. En zo gingen twee hele jaren voorbij. In die tijd ben ik slecht gaan slapen en dat is sindsdien altijd een probleem gebleven. Ik piekerde en tobde. Waar was ik in verzeild geraakt? Intussen groeiden mijn kinderen op en als ik nu op die kinderjaren terugkijk, weet ik dat ik veel van ze heb gemist omdat mijn hoofd bij mijn ouders was.

Net toen mijn pa wilde dat ik ma ook lichamelijk ging verzorgen, sloeg het noodlot toe. Daags van tevoren hadden we nog een woordenwisseling gehad. Ik wilde thuiszorg voor ma, hij wilde dat niet. Ik kon ma gemakkelijk iedere ochtend zelf wassen en aankleden, vond hij. Het was de eerste keer dat ik ‘nee’ tegen hem zei. Dat was niet gemakkelijk, want het voelde alsof ik dat ook tegen ma zei.

Hartinfarct

Dus was daar een enorm schuldgevoel toen wij hem op een zondagochtend zittend in zijn fauteuil aantroffen. Hij was anderhalve dag eerder aan een hartinfarct overleden. Ma stond ernaast en zei: ‘Hij is ziek, hij zegt niets meer.’ Ik probeerde haar duidelijk te maken dat hij dood was, maar dat drong niet tot haar door. Ze liep van me weg om een ogenblik later terug bij pa te gaan staan en dezelfde zin te herhalen. Zo had ze sinds zijn overlijden op die vrijdagavond,  vast vaker bij hem gestaan. Niet wetend wie hij ook al weer was en al helemaal niet beseft dat hij was overleden. Het was hartverscheurend om mijn ouders zo aan te treffen.

Toen wij op die koude zondagochtend in november bij mijn ouderlijk huis aankwamen was de deur op slot, de broodtrommel leeggegeten en het bed onbeslapen. De televisie stond sinds die vrijdagavond nog aan. De lampen brandden, de kachel stond op de hoogste stand. Ze wist niet meer hoe zij de deur kon openen. Ze wist niet meer dat je met een telefoon kon bellen. Niemand weet wat ma al die tijd daar alleen heeft gedaan.

Ma was heel blij ons te zien. In een opwelling liep ze naar het gasfornuis  om thee te zetten. Ze draaide het gas open, zette de ketel erop maar vergat de lucifers. Mijn oog viel op pa’s laatste shaggie, dat rustte op de rand van de asbak op de salontafel. Het was een wonder dat er ondertussen niet een nog groter drama was gebeurd.

Alles kwijt

Ik heb ma tenslotte bij ons in huis gehaald. Ik wilde dat ze bleef maar uiteindelijk had ik niet de ruimte en de juiste zorg voor haar. Na zes dagen is ze op sinterklaasavond in een verpleegtehuis opgenomen. Meteen op de gesloten afdeling, meteen bij de zwaarst dementerende bewoners. Ik heb het hele ‘heerlijke avondje’ gehuild omdat ik haar dit niet aan wilde doen. Dat machteloze gevoel is onbeschrijfelijk.

Ik had het gevoel in één klap mijn ouders en mijn thuis verloren. Want ook dat was verleden tijd. Met het leegruimen en te koop zetten van het ouderlijk huis, nam ik ook afscheid van mijn kindertijd. Het bos en de akkers waar niet alleen ik, maar ook mijn kinderen altijd met plezier hebben gespeeld.

De daaropvolgende jaren bezocht ik mijn ma in een vreemde omgeving omringt door steeds wisselende medebewoners. Het was een tijd van langzaam afscheid nemen. De harde kant van het leven, mensonwaardig, verdrietig en pijnlijk. Totdat ik ook van haar definitief afscheid moest nemen. De kleine vrouw waar ik mezelf nog dagelijks in terug zie.

Rijkdom

En dan hoor ik van andere vrouwen hoe druk ze het ervaren om er steeds voor hun ouders te moeten zijn. Ik hoor ze zuchten. Aan de ene kant begrijp ik hun stress om deze zorg te combineren met gezin en baan. Aan de andere kant zou ik ze willen zeggen: ‘Geniet van je ouders, zolang ze er nog zijn. Ze zijn de bron van waaruit jij geboren bent. Je herinneringen, je bestaan en je verleden. De toekomst zonder hen is een groot gemis. Ook al zijn ze niet meer als vanouds, zolang je hun hand vast kunt houden zijn ze er nog. Dat is een grote rijkdom.’